صدرا و چالشهاي پيش رو
در حالي كه در شرايط كنوني كشور بيش از پيش به انسجام و همبستگي داخلي نياز است ظرف روزهاي گذشته انتقادات زيادي عليه يكي از استراتژيكترين شركتهاي داخلي آغاز شد.
در شرايط كنوني ايجاد چنين جوي براي شركت معتبري همچون صدرا كه با اجراي پروژههاي فراساحل در كشور توانسته است، اعتباري را براي كشور بدست بياورد به بحران داخلي خواهد افزود.
چندي پيش سايتهاي خبري از اولتيماتوم وزارت نفت به صدرا در خصوص تاخير در اجراي سكوي نيمه شناور البرز و نيمه تمام گذاشتن طرحهاي مختلف خبر دادند.
اين سخنان بلافاصله واكنش جليل خبره مدير عامل شركت صدرا را درپي داشت بهطوري كه وي در اطلاعيهاي اعلام كرد كه موضوع را از طريق مراجع قضايي و دادگاه صالحه پيگيري خواهد كرد.
يكي از اين سايتها در گزارشي اعلام كرد كه كم كاريها و تاخيرهاي مكرر شركت صدرا در انجام پروژههاي بزرگ منجر به اولتيماتوم جدي وزارت نفت به اين كارتل بزرگ عمليات نفتي شده است.
دربخش ديگري از اين گزارش با اشاره به تاخير در ساخت سكوي حفاري نيمه شناور ايران ـ البرز آمده است: ساخت اين سكو از سال 79 آغاز شده و طبق قرارداد، بايد تا تيرماه 83 تحويل داده ميشد، اما به دلايلي مانند تغيير رژيم حقوقي درياي خزر، تغييرات حفاري، با تاخير همراه شده است.
همچنين به دليل نبود كشتي يدككش بايد صبر كرد تا برفهاي رودخانه ولگا آب شود و كشتي يدككش با ظرفيت بالا از روسيه آمده و دكل اين شركت را به محل حفاري بياورد، با اين احتساب زمان بهرهبرداري با دو سال تاخير به تيرماه 1385 موكول شده است.
مهندس جليل خبره مدير عامل شركت صدرا در پاسخ به اين انتقادات گفت: شركت حفاري شمال به عنوان بهرهبردار اين سكو تغييرات جديدي را در خصوص اين طرح به صدرا ابلاغ كرده است و اخيراً شركت حفاري شمال قراردادي را بايك شركت چيني امضا كرده كه براساس آن بخشي از كار فني سكو توسط چينيها انجام خواهد شد و در واقع چينيها كار حفاري در درياي خزر را انجام ميدهند.
وي با اشاره به اينكه بهرهبردار طرح از صدرا خواسته است كه 42 مورد تغيير در سكوي البرز اعمال كند افزود: با توجه به زمانبر بودن بخشي از اين تغييرات وبا توجه به اينكه هنوز بهرهبردار، پرسنل خود را براي مستقر شدن بر روي سكو آماده نكرده است كار حفاري سكوي البرز در تابستان 85 آغاز ميشود.
در همين حال سيدمهدي حسيني عضو هيات مديره شركت صدرا در مورد بهرهبرداري از سكوي البرز اعلام كرد: وقتي قرار است تغييراتي در پروژهاي با پيشرفت 97 تا 98 درصدي انجام شود، قطعاً كار كارفرما درست بوده كه البته اجراي آن مشكلتر از زمان آغاز طرح است.
سيدمهدي حسيني با بيان اين كه اعمال 42 مورد تغييرات در سكوي البرز خواست كارفرماي طرح يعني شركت ملي حفاري شمال است، گفت: پس از بررسي برنامه زمانبندي طرح مشخص شد كه آمادگي جدا شدن سكو نيمهشناور البرز از اسكله در بهمن ماه امسال نيازمند وجود يك سري كشتيهاي پشتيباني است تا امكان حمل دكل نيمه شناور ايران ـ البرز به محل اصلي فراهم شود و با توجه به خاص بودن نوع اين كشتي تصور ميكرديم كه اين كشتي در درياي خزر وجود داشته و اجاره آن امكانپذير باشد ولي متوجه شديم كه اين نوع كشتي در درياي خزر وجود ندارد.
وي ادامه داد: پس از بررسيهاي انجام شده مشخص شد كه اگر اين كشتي قرار باشد از خارج از درياي خزر تامين شود، بايد از ولگا عبور كند و وارد خزر شود كه با توجه به بسته بودن اين مسير در فصول سرما، امكان عبور كشتي از اين مسير و ورود آن به درياي خزر وجود ندارد و به همين دليل ترجيح داديم كشتيهاي در حال ساخت براي اين پروژه را تا تابستان سال آينده تكميل و آماده كنيم تا براي حمل دكل از آنها استفاده شود.
وي زمان بهرهبرداري سكوي البرز را تيرماه سال 85 عنوان كرد و گفت: تا آن زمان كشتي موردنياز آماده خواهد شد.
اين در حالي است كه شركت صدرا طبق تعهد و قول قبلي بايد سكوي البرز را تا 12 بهمن ماه امسال براي حفاري چاه آزمايشي آماده و تكميل ميكرد.
در همين حال مهندس محمد حسين دانا مدير عامل شركت نفت و گاز خزر گفت: در خواستي از سوي شركت چيني cosl همكار شركت حفاري شمال به ما و صدرا اعلام نشده است ، ضمن اينكه 42 مورد تغيير مورد نظر شركت چيني به عمليات حفاري مرتبط نيست .
وي افزود: بخش زيادي از تا خيرات اين پروژه به مسايل اجرايي دا خل كشور و همچنين روش كاري شركت صدرا مربوط مي شود .
دانا تا كيد كرد:" مو ضوع ابلاغ اعمال 42 مورد تغيير از سوي شركت چيني هنوز مطرح نشده و اگر قرار باشد تغييرات مد نظر شركت چيني اعمال شود ، هنوز چيزي به صدرا ابلاغ نشده است .
وي خاطر نشان كرد : هيات مديره شركت ملي نفت هيچگونه تا خير خارج از قرار داد را قبول ندارد اما در عين حال بايد وا قعيت هاي اين پرو ژه را به شكلي در نظر گرفت تا مشكلاتي كه از طرف پيمانكار (صدرا) ايجاد شده را جبران كرد تا پروژه معطل نماند.
مدير عامل شركت نفت و گاز خزر بحث تغييرات در پروژه را موضو عي انحرا في خواند و افزود : صدرا بر اساس و ظايفي كه طبق قرار داد داشته است، اگر سكو را با شرايط فعلي تحويل دهد، آن را تحويل ميگيريم.
وي در خصوص جريمه شركت صدرا براي تا خير 2 ساله در پروژه سكوي نيمه شناور البرز گفت: در قرار داد جريمه نهايي پيش بيني كرده ايم كه در زمان اتمام قرار داد اعمال مي شود.
وي گفت: بر خي از راهكار هاي پيشنهادي ما به هيات مديره شركت ملي نفت ، منوط به نظر و تصميم گيري هاي مراجع خارج از شركت ملي نفت مانند شوراي اقتصاد است، چنانچه آنها را هكارهاي پيشنهادي ما را قبول كنند، مشكل حل ميشود و در غير اين صورت پيمانكار موظف است در چهار چوب قرار داد پاسخگو با شد.
دكتر محمدرضا مقدم ، معاون برنامه ريزي وزارت نفت در اين ارتباط گفت : اين مو ضوع د ر هيات مديره شركت ملي نفت مطرح مي شود و به زودي در خصوص آن مصوبه صادر و سپس گزارش به شوراي اقتصاد تهيه مي شود.
مقدم تصريح كرد: رسيدگي به و ضعيت فعلي پروژه سكوي نيمه شناور البرز بسيار ضروري است، چرا كه اين پروژه تقريبا متوقف است و ما اين و ضعيت را براي شوراي اقتصاد تشريح خواهيم كرد.
وي افزود: قبول بر خي از اد عا هاي صدرا پس از بر رسي به عنوان پيشنهاد در شوراي اقتصاد مطرح مي شود.
مقدم تصريح كرد: شركت صدرا اد عا هايي در خصوص تغييرات قيمت ارز و همچنين افزايش قيمت فولاد دارد و معتقد است اين تغييرات بر روي قيمت تمام شده كالا هاي پروژه ساخت سكوي البرز تاثير گذار بوده است.
وي با بيان اينكه اين پروژه انحصاري است و كارگاه ( سايت) ساخت سكوي البرز مختص صدرا است افزود:
اين پرو ژه در حال حاضر بيش از 98 در صد پيشرفت دارد و نمي توان در مورد آن عجولانه تصميمگيري كرد .
معاون برنامه ريزي وزارت نفت خاطر نشان كرد :با توجه به ادعا هاي جديد صدرا حدود 2 سال تاخير براي اين پروژه به و جود مي آيد و به اين ترتيب زمان و منابع مالي بيشتري هدر ميرود و در عين حال جو عدم اطمينان به پيمانكاران از سوي كار فر مايان ايجاد ميشود .
آنچه در اين شرايط گفتني است كاملا واضح است كه تحويل ساخت سكوي نيمه شناور البرز با تاخير روبرو خواهد شد آنچه در شرايط كنوني بيش از هر چيزي مهم است انسجام لازم براي تكميل كاراست،
بي ترديد صنعت كشور نيز با مشكلات عديده ايي دست و پنجه نرم مي كند و عوامل بسيار زيادي باعث تاخير در اجراي پروژه هاي صنعتي مي شوند هرچند كارفرما نيز با اين تاخيرها دچار ضررهاي مالي زيادي خواهد شد اما نبايد فراموش كنيم كه موقعيت كنوني ايران چه به لحاظ سياسي و چه به لحاظ اقتصادي پيچيدگي هاي خاص خود را دارد.
بنابراين نبايد همچون گذشته تنها به دنبال مقصر باشيم بلكه بايد موانع را شناسايي كنيم و با بسيج نيروها شرايط را براي اجراي چنين پروژه هايي كه نقش استراتژيك و حياتي را براي كشور دارند مهيا كنيم.